Posted in Քիմիա

Քիմիա 11․05-22․05

Նախագծի անվանումը`»Մետաղներ»
Բովանդակությունը.Մետաղների


1).ընդհանուր բնութագիրը

«Մետաղ» բառը ծագել է հունական մետալոն արմատից, որը նշանակում է «հանք»: Պայմանականորեն, մետաղները ոչ մետաղներից բաժանող սահմանագիծը` բորը աստատին միացնող գիծն է պարբերական համակարգում: Մետաղները դասավորված են այդ գծից ձախ և ներքև, իսկ գծին մոտ տարրերը երկակի բնույթ ունեն:


2).բնության մեջ տարածվածությունը

Մետաղները կազմում են օքսիդներ, սուլֆիդներ, կարբոնատներ և այլ քիմիական միացություններ։ Մաքուր մետաղների ստացման և հետագա օգտագործման համար անհրաժեշտ է դրանք զատել հանքաքարից և զտել։


3).ֆիզիկական հատկությունները

Մետաղային բյուրեղավանդակի հանգույցներում կանոնավոր տեղաբաշխված են մետաղի կատիոններ ու ատոմներ, որոնք միմյանց հետ կապված են այդ կատիոններին համապատասխան վալենտային էլեկտրոնների բազմակի վրածածկից առաջացած ընդհանուր էլեկտրոնային ամպով:


4).քիմիական հատկությունները

Մետաղների մեծամասնության արտաքին էներգիական մակարդակում առկա է էլեկտրոնների փոքր քանակ (1-3), այդ պատճառով նրանք ռեակցիաների մեծ մասում հանդես են գալիս որպես վերականգնողներ։
5).ստացման եղանակները

Հանքային արդյունաբերության միջոցով հողից հանվում են մետաղներ։

6).կիրառման բնագավառները։

Մետաղի կիրառման բնագավառը կախված է մետաղի տեսակից և աղտոտվածության տիպից։

«Ընտանեկան դպրոցի հարցեր»


*֊Ո՞ր 7 մետաղներն են հայտնի
եղել մարդկությանը դեռ հին
դարերից…

Դեռ հին դարերից մարդկանց հայտնի մետաղներից էին՝ արծաթը, ոսկին, պղինձը, երկաթը, ալյումինը, ցինկը և կապարը:


*֊ Ո՞ր առանձնահատկություն֊
ներն են բնորոշ բոլոր
մետաղներին…

Մետաղներին բնորոշ շատ առանձնահատկություններ կան

Օրինակ՝ բարձր ջերմահաղորդականություն,հալման բարձր ջերմաստիճան, բարձր խտություն, հեշտ մեխանիկական մշակման հնարավորություն, չմոռանամ ասել, որ մետաղները ունեն մետաղական փայլ և նրանք ունեն նաև լավ էլեկտրահաղորդականություն։


*֊Ո՞ր մետաղն է ամենաշատը
տարածված Երկրագնդում…

Ամենաշատ մետաղը, որոն տարածում ունի երկրագնդում, դա ՝ երկաթն է։


*֊Ո՞ր մետաղներն են կոչվում
«ազնիվ».ինչու՞…

Ազնիվ մետաղներ են արծաթը,ոսկին, պլատինը և պլատինային մետաղները (իրիդիում, օսմիում, պալադիում, ռոդիում, ռութենիում)։ Նրանք կոչվում են ազնիվ մետաղներ, որովհետև ազնիվ մետաղները  թանկարժեք մետաղներ են, քիմիապես կայուն, դժվարահալ, կռելի, արտաքին տեսքով գեղեցիկ մետաղներ։


*֊ Ո՞ր մետաղն է ամենաշատը
կիրառվում…

Ամենաշատ կիրառվող մետաղները՝ երկաթն ու պղինձն են։


Անհատական֊հետազոտական աշխատանքների թեմաները.


☆֊ Ի՞նչ դեր են կատարել
մետաղները մարդկության
զարգացման գործընթացում…

Մետաղներևը շատ մեծ դեր են կատարել մարկության զարգացման գործընթացում, նրանք հայտնաբերումից հետո մարդկանց կյանքը ավելի է հեշատցել։


☆֊Ալկալիական մետաղներ`Na.K

Ալկալիական մետաղներ են IA խմբի մետաղները` լիթիում` Li, նատրիում` Na, կալիում` K, ռուբիդիում` Rb, ցեզիում` Cs: Այս խմբում է տեղադրված նաև ռադիոակտիվ տարր ֆրանսիումը` Fr, որի նուկլիդները ծայրահեղ անկայուն են: Շատ քիչ բան է հայտնի այս տարրի հատկությունների մասին։

Ալկալիական մետաղները բնության մեջ հանդիպում են միայն միացությունների ձևով:

Ֆիզիկական հատկությունները՝ ալկալիական մետաղները դյուրահալ և թեթև մետաղներ են, որոնք սպիտակ արծաթավուն փափուկ նյութեր են (կտրվում են դանակով):


☆֊Երկաթ` Fe

Երկաթը քիմիական տարր է, որի նշանն է Fe, նրա ատոմային թիվը՝ 26: Երկաթը պարբերական համակարգի ութերորդ խմբի տարր է: Այն սպիտակ, արծաթափայլ, պլաստիկ մետաղ է:

Երկրակեղևում երկաթի պարունակությամբ՝ 4,65% ըստ զանգվածի։ Երկաթը մետաղների մեջ գրավում է երկրորդ տեղն ալյումինից հետո: Բնության մեջ երկաթը բնածին վիճակում հազվադեպ է հանդիպում: Այն հիմնականում տարածված է միացությունների ձևով:

Posted in Հավաք, Քիմիա

Մայսիսյան հավաք․ Քիմիա

Մարտից մինչև այս մայիսյան հավաքը ձեռքբերումներս շատ եղան, բայց 2020-2021 տարում ձեռքբերումներիցս ամենակարևորը դա այս ընտացքում անցկացրած ընտանիքիս հետ արված նաղագծային աշխատանքններն էին, որը կատարել եմ մեծ սիրով և հաճույքով։

Քիմիա առարկայի բոլոր տրված տնայնինները այս ամիսների շրջնականերում կատարել եմ՝ «Թթվածին» «Ինքնաստուգման» «Ոչ մետաղներ»   «Նախագիծ`»Ազոտ ։Ֆոսֆոր» «Հալոգեննեեր»

Posted in Քիմիա

Քիմիա 04․20-04․30

Նախագծի անվանումը. «Հալոգեններ»

*1. 7֊րդ խմբի գլխավորենթախմբի տարրերիընդհանուր բնութագիրը

7-րդ խմբի գլխավոր ենթախմբի տարրերը (ֆտոր` F, քլոր` CI, բրոմ` Br, յոդ` I) անվանվում են հալոգեններ:


*2.Հալոգենների տարածվածությունը բնության մեջ

Հալոգենները բնության մեջ հանդիպում են գերազանցապես միացությունների ձևով։

*3.Հալոգենների ատոմների բաղադրությունը և կառուցվածքը

Քլորի ատոմի կառուցվածքն է (17,18) 17: Յոդի ատոմի կառուցվածքն է (53,74) 53:  Բրոմի ատոմի կառուցվածքն է (35,44) 35: Ֆտորի ատոմի կառուցվածքն է (9,10) 9:


*4.Քլորի վալենտականությունը և օքսիդացման աստիճանը միացություններում

Քլորի վալենտականությունը երբ մեկ է օքսիդացման աստիճանը +1, −1, 0 է։ Երբ երեք է՝ +3, +5, +7:


*5.Հալոգեն պարզ նյութերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները

Ֆտորը և քլորը խեղդող հոտով թունավոր գազեր են։ Բրոմը գորշ գույնի գարշահոտ հեղուկ է։ Յոդն ու աստատը պինդ նյութեր են՝ որոշակի մետաղական հատկություններով: Յոդը բյուրեղային նյութ է, ունի սուբլիմվելու հատկություն։

Պարզ նյութ- F2, Cl2,Br2,I2,At2


*6.Քլորի և նրա միացությունների կիրառությունը

Հալոգեններն ու դրանց միացություններն ունեն վիթխարի կիրառություններ մարդկային գործունեության ամենատարբեր ոլորտներում, ինչպես նաև կենսաբանական կարևորագույն նշանակություն բույսերի և կենդանիների նորմալ աճի ու գոյատևման համար։


*7. Աղաթթվի և նրա աղերի կիրառությունը։

Աղերը լայն կիրառություն ունեն կենցաղում։ Կան աղեր, որոնք օգտագործվում են գյուղատնտեսության մեջ որպես պարարտանյութ կամ թունաքիմիկատ:


«Ընտանեկան դպրոցի հարցեր»


*1. Ինչո՞ւ  են 7֊րդ  խմբի գլխավոր  ենթախմբի տարրերին անվանում «հալոգեններ». 

Հելոգեններ անունը ստացել են այն պատճառով, որ բազմաթիվ մետաղների հետ առաջացնում են մեծ գործածություն ունեցող աղեր:

*2. Ինչո՞ւ են հալոգեններըհամարվում կենսական տարրեր…

Հալոգենները կենսականորեն շատ անհրաժեշտ տարրեր են և օրգանիզմում ։ Նրանք առաջացնում են բարդ օրգանական նյութեր, ապահովելով օրգանիզմների կենսագործունեությունը։


*3. Որո՞նք են հալոգենների միացությունների դերը մարդուօրգանիզմում….

Ֆտորը հիմնականում տեղայնացված է ատամներում, եղունգներում և ոսկրային հյուսվածքներում:

Քլորի զանգվածային բաժինն օրգանիզմում կազմում է 0,15%: Քլորիդ իոններ է պարունակում արյան պլազման՝ գերազանցապես NaCl և KCl աղերի լուծույթների ձևով։ Դրանք կարգավորում են օսմոտիկ ճնշումը, ապահովում են իոնների հոսքը բջջային մեմբրանների միջոցով, ակտիվացնում են ֆերմենտները: 

Յոդը մարդու օրգանիզմը պարունակում է շուրջ 25 մգ յոդ, որը հիմնականում կուտակված է վահանձև գեղձում:

Կենտրոնական նյարդային համակարգը շատ զգայուն է բրոմիդի իոնի՝ Br2, նկատմամբ, որն ունի հանդարտեցնող ազդեցություն։


*4. Կարելի՞ է խմելու ջուրը ախտահանել քլորով… Պատասխանը հիմնավորեք…

Քլորի ջրային լուծույթի մանրէասպան հատկության վրա է հիմնված բնակչությանը ջուր մատակարարող կայաններում գազային քլորի օգտագործումը, հատկություն, որը պայմանավորված ատոմային թթվածնի գոյացմամբ, բայց ջուրը կարելի է աղտահանել քլորով, իհարկե ոչ շատ չափը անցնելով, որովհետև քլորը մարու օրգանիզմի համար վնասակար է։


*5. Աղաթթվի  ո՞ր  աղի  0.9%֊անոց ջրային  լուծույթն  է  կոչվում «ֆիզիոլոգիական լուծույթ»

Նատրիումի քլորիդը անգույն բյուրեղային նյութ է՝ աղի համով։ Մանր ջարդված վիճակում ունի սպիտակ գույն։


*6. Ի՞նչ է ժավելաջուրը…

Քլորից նաև ստանում են հենց ժավելային հեղուկ (ժավելաջուր)։ Ժավելաջուրը օգտագործվում է սպիտակեղենի լվացման համար։ Մեծ քանակներով արտադրվում է քլորակիր, որը կիրառվում է թղթի արդյունաբերությունում՝ մանրաթելերի սպիտակեցման համար։


*7. Ի՞նչ է քլորակիրը…


Քլորակիրը երկու աղի խառնուրդ է, որն առաջանում է հանգած կրի կախույթի մեջ քլորը անցկացնելիս։

Posted in Քիմիա

Քիմիա 03․30-04․17

Նախագծի անվանումը «Ազոտ։ Փոսֆոր։  

Նախագծի բովանդակությունը   * 5֊րդ խմբի գլխավոր. ենթախմբի տարրերի ընդհանուր բնութագիրը։

*Ազոտ և ֆոսֆոր տարրերի ատոմների կառուցվածքը։

Ազոտ քիմիական նշանը՝ N, ազոտը պարբերական աղյուսակում  5-րդ խմբի 7–րդ տարրն է, քիմիական ատոմային թիվը՝ 7-ն է, ազոտի ատոմային զանգվածը՝ 14.0067:

Ֆոսֆորի նշանը P։ Ֆոսֆորը գտնվում է տարրերի պարբերական համակարգի 3-րդ պարբերության 5-րդ խմբի տարր։ Կարգահամարը՝ 15 իսկ ատոմական զանգվածը՝ 30,97376։

*Ազոտ. ազոտի օքսիդները. ազոտական թթուն և նրա աղերը։

Ազոտի օքսիդներ անօրգանական միացություններ են, ազոտի և թթվածնի միացությամբ։ Թթվածնի հետ ազոտն առաջացնում է 6 կայուն միացություն։ Ազոտի բոլոր օքսիդները սովորական պայմաններում գազեր են բացի N2O5 անգույն բյուրեղական նյութ է։

Ազոտական թթուն գրգռող հոտով, հեղձուցիչ, սուր հոտով, անգույն, օդում ծխացող հեղուկ է։ Ուժեղ թթու է և օժտված թթուներին բնորոշ հատկություններով։ Փոխազդում է հիմնային օքսիդների, հիմքերի, աղերի, ամոնիակի հետ։ Ազոտական թթուն ուժեղ օքսիդիչ է:

Ոսկին և պլատինային շարքի մետաղները չեն փոխազդում ազոտական թթվի հետ ոչ մի խտության դեպքում։ Որպես ուժեղ թթու ազոտական թթուն փոխազդում է՝

*Ֆոսֆորի պարզ նյութերը` կարմիր և սպիտակ ֆոսֆոր։ Օրթոֆոսֆորական  թթուն և նրա  աղեը։

Սպիտակ ֆոսֆորը անգույն, դեղնավուն բյուրեղային նյութ է, որը փայլում է մթության մեջ: Ֆոսֆորի խտությունը 1,83 գ / սմ 3 է: Չի լուծվում ջրի մեջ, այն լավ լուծելի է ածխածնի դիսուլֆիդում: Ունի բնորոշ սխտորի հոտ: Սպիտակ ֆոսֆորի մոլեկուլներն ունեն բյուրեղային վանդակ, որի հանգույցներում կա Պ 4 մոլեկուլ ՝ տետրադեդրոնի տեսքով:Սպիտակ ֆոսֆորը թունավոր է և դժվար բուժիչ այրվածքներ է տալիս:

Կարմիր ֆոսֆորը մուգ կարմիր գույնի փոշոտ նյութ է, առանց հոտի, չի լուծարվում ջրի և ածխածնի դիսուլֆիդում, չի փայլում: Վառման ջերմաստիճանը 260 ° C, խտությունը 2.3 գ / սմ 3: Կարմիր ֆոսֆորը մի քանի ալոտոպային փոփոխությունների խառնուրդ է, որոնք տարբերվում են գույնով (կարմրուկից մինչև մանուշակագույն): Կարմիր ֆոսֆորի հատկությունները կախված են դրա արտադրության պայմաններից: Թունավոր չէ:

Օրթոֆոսֆորական թթուն միջին ուժի անօրգանական թթու է, քիմիական բանաձևն է H3PO4, այն ստանդարտ պայմաններում իրենից ներկայացնում է անգույն հիդրոսկոպիկ բյուրեղներ։ 213 °C ջերմաստրճանից բարձր ջերմաստիճանում փոխակերպվում է պիրոֆոսֆորական թթվի H4P2O7։ Ջրում լավ լուծելի է։ Անգույն, անհոտ հեղուկ է։

* Ազոտական և ֆոսֆորական  պարարտանյութեր։

Ազոտական պարարտանյութեր, հողի մեջ են մտցնում բերքառատության համար։ Հանքային ազոտային պարարտանյութերի թվին են պատկանում ամիդային, ամոնիակային և նիտրատային պարարտանյութերը։ Ազոտային պարարտանյութերը հիմնականում ստանում են սինթետիկ ամոնիակից։ Ազոտի միացությունների պատճառով հաճախ սահմանափակում է մշակաբույսերի աճը և դրա համար էլ ազոտային պարարտանյութերն ունեն մեծ դրական ազդեցություն։

Ֆոսֆորային պարարտանյութեր, հողի մեջ են մտցնում բերքառատության համար։ Ֆոսֆորի պակասի կամ բացակայության պայմաններում բույսերը ի վիճակի չեն աճելու նորմալ եղանակով։ Հողում ֆոսֆորի քիչ քանակությունը ազդում է հատկապես հացահատիկային բույսերի բերքի վրա։ Տարբերակված են ֆոսֆոր պարունակող պարարտանյութերի մի քանի տեսակներ

*»Ընտանեկան դպրոցի» հարցեր.   

1. Ի՞նչ.  պայմաններ են անհրաժեշտ բույսերի. աճման  համար…

Քանի որ գիտենք, որ սերմի զարգացման ու հասունացման համար անհրաժեշտ են 16 տարբեր տարրեր: Այդ տարրերից երեքը՝ ածխածինը, թթվածինն ու ջրածինը, բույսերը ստանում անմիջապես շրջակա միջավայրից, իսկ մնացած 13 պետք է ապահովվեն հողի, պարարտանյութերի կամ զանազան օրգանական նյութերի միջոցով:

2. Ինչո՞ւ  են  ազոտը և ֆոսֆորը համարվում կենսական  տարրեր. ..

Ազոտը կենսական տարր է, բայց ազոտն առկա է բոլոր կենդանի օրգանիզմներում  և հանդիսանում է կարևորագույն բիոգենային տարրը։ Ազոտի պինդ մասի զանգվածի 1-3%-ը։ Իսկ ֆոսֆորը բնության մեջ տարածված տարր է, կազմում է երկրակեղևի զանգվածի 9,3․10−2

3. Ինչո՞ւ են  հողին տալիս  պարարտանյութեր…..

Նախ ֆոսֆորի պակասի դեպքում բույսերի բնականոն աճը խաթարվում է։ Հողում ֆոսֆոր անբավարար քանակությունը հատկապես ազդում է հացահատիկային մշակաբույսերի վրա։ Ասեմ նաև, որ Ֆոսֆոր պարունակող պարարտանյութերը լինում են տարբեր։

4. Ի՞նչ  է  «Նիտրատային  աղետը «…

Նիտրատներն 1970-ականներին որպես պարարտանյութ մեծ քանակությամբ օգտագործվել էին, որն էլ տարբեր երկրներու պատճառ էր դարձել հանելուկային թունավորումների: Ահա՛ թե ինչու նիտրատներ պարունակող սննդամթերքներով զանգվածային թունավորումներ անվանվեցին նիտրատային աղետ:

Ջրի կամ սննդամթերքի հետ մարդու օրգանիզմ թափանցելով՝ նիտրատները փոխարկվում են նիտրատների, որոնք ավելի վտանգավոր միացություններ են, քանի որ փոխազդում են արյան հեմոգլոբինի հետ: Որպես արդյունք՝ արյան կարմիր բջիջները էրիտրոցիտները, կորցնուկ են թոքերից դեպի հյուսվածքները:

Թեմատիկ  հարցեր և վարժություններ.   

 *1. Ո՞ր  տարրերն են   ընդգրկված 5֊րդ խմբի գլխավոր ենթախմբում…

 Ազոտ՝ N, ֆոսֆորˋ P, արսենˋ As, ծարիր՝ Sb և բիսմութˋ Bi, տարրերը։ 

*2. Ո՞ր տարրի  մոտ է ավելի ուժեղ արտահայտված  ոչ մետաղական հատկությունները ազոտի՞.թե `ֆոսֆոր՞. ինչո՞ւ. ..

*3. Ազոտը  և ֆոսֆորը համարվում են կենսական տարրեր. ինչո՞ւ. …

Ազոտը և ֆոսֆորը հաարվում են կենսական տարրեր,որովհետև կենսական տարրեր են կոչվում այն տարրերը, որոնք առաջացնում են բարդ օրգանական նյութեր, որոնք էլ ապահովում են օրգանիզմների կենսագործունեությունը։ Իսկ ազոտը և ֆոսֆորն ունեն այդ հատկությունները։

*4. Ւ՞նչ  պայմաններ են  անհրաժեշտ. բույսի աճի համար….

Բույսի աճի համար անհրաժեշտ է բարենպաստ պայմաններով միջավայր, անհրաժեշտ է լավ հող, ջուր, և հարկավոր լավ լուսավորություն

*5. Ւ՞նչ  է  պարարտանյութը. ինչպիսի՞ պարարտանյութեր գիտեք….

Պարարտանութը այն է, որը բույսին օգնում է աճել ավելի լավ պայմաններում և ապահովում է բույսի արագ աճը:

Posted in Քիմիա

ԹԹվածին

Թթվածինը երկրագնդի վրա ամենատարածված տարրն է: Երկրակեղևում այդ տարրի զանգվածային բաժինը 47,2 % է: Բնության մեջ թթվածին տարրը հանդիպում է  երեք կայուն իզոտոպների ձևով`  016(99,8%),  017և0:18  

Թթվածինը պարբերական համակարգում գտնվում է երկրորդ պարբերության Vl խմբի գլխավոր ենթախմբում: Կարգաթիվը  8 է, միջուկի լիցքը՝ +8: Թթվածնի ատոմում առկա 8  էլեկտրոնները ըստ էներգիական մակարդակների բաշխված են հետևյալ կերպ՝ առաջին մակարդակում` 2 էլեկտրոն, իսկ երկրորդում (արտաքին)` 6:  6 էլեկտրոններից միայն երկուսը զույգված չեն: Ատոմին չի բավականացնում ընդամենը 2 էլեկտրոն մինչև կայուն օկտետի առաջացումը:Թթվածինը  միացություններում երկվալենտ է: 

          Թթվածնի ատոմի կառուցվածքը Թթվածին պարզ նյութի բնութագիրը` Թթվածինն ազատ վիճակում առաջացնում է երկու պարզ նյութ` երկթթվածին կամ պարզապես թթվածին՝ Օ2, և եռթթվածին կամ օզոն՝  Օ3:

 Թթվածնի մոլեկուլի մոդել       Օզոնի մոլեկուլի մոդելԹթվածին պարզ նյութի մոլեկուլի  գրաֆիկական բանաձևն է՝  O=O: Մոլեկուլում կապն ատոմների միջև կրկնակի է, կովալենտային ոչ բևեռային:Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը՝ Mr (Օ2) =32Մոլային զանգվածը՝ M(Օ2) =32գ/մոլ:Մոլային ծավալը նորմալ պայմաններում՝ Vm=22,4 լ/մոլ է:Թթվածին պարզ նյութը կազմում է օդի 1/5 մասը  կամ ծավալի 21  տոկոսը: Օդի թթվածինը հիմնականում ծախսվում է նյութերի այրման, օքսիդացման, օրգանական նյութերի նեխման և կենդանի օրգանիզմների շնչառության վրա: Սակայն, ծախսված թթվածինը վերականգնվում է լուսասինթեզով:

Posted in Քիմիա

Քիմիաա․ Ինքնաստուգում՝ ՙՙՈչ մետաղներ՚՚

  1. Ո՞ր քիմիականտարրիատոմներնենմտնումթվարկվածբոլորնյութերիբաղադրությանմեջ. նատրիումիհիդրօքսիդ,  օզոն, ածխածնի (IV) օքսիդ, ջուր, ազոտականթթու, ծծմբի(VI)  օքսիդ.

1)   ծծումբ                    2)  քլոր                        3)  թթվածին                 4)  ածխածին

  1. Օդում  ֆոսֆորի  այրման,  ստացված  ֆոսֆորի (V)  օքսիդի  ջրում  լուծվելը  և  ֆոսֆորական  թթվի  չեզոքացումը  նատրիումի  հիդրօքսիդով  ռեակցիաներըի  ո՞ր  տեսակին  են  համապատասխանում .                 

1)   միացման, տեղակալման,  փոխանակման

 2)   միացման, միացման, փոխանակման

    3)   փոխանակման, տեղակալման, միացման

     4)   միացման, փոխանակման,  տեղակալման

  1. Թթվածնի քանի՞  ատոմ  կա  ալյումինի  օքսիդի  մեկ  մոլեկուլում.

1)  42) 1,806 . 1024                             3)   2                                         4)  3

  1. Ո՞ր շարքում  են  գրված  միայն   թթվային  օքսիդների  բանաձևեր.

1)  CO2, Mn2O7,  P2O5, NO2

2)  Al2O3,  K2O,  SO3, CrO

3)  FeO, P2O3, N2O, BaO

4)   CrO3, CO, SrO, Cs2O

  1. Ո՞ր պնդումնէճիշտամֆոտեր (երկդիմի)  օքսիդներիհամար.

1)  փոխազդում  են  միայն  հիմքերի  հետ

2)  փոխազդում  են  միայն  թթուների  հետ

3)  փոխազդում  են  և’  հիմքերի, և’  թթուների  հետ

4)  չեն փոխազդում  են   ո’չ  հիմքերի,  ո’չ  թթուների  հետ

  1. Որո՞նք են  1, 2, 3, 4  նյութերըփոխարկումներիհետևյալշղթայում.

Cu    1   CuO    2›  CuSO4   3  ›  CuCl2    4›  Cu(OH)2

1) H2,H2SO4, HCl, KOH                    3)  O2, H2SO4, BaCl2, NaOH

2)H2O, SO3, NaCl, NaOH                  4)  O2, SO3, HCl, H2O

  1. Որո՞նք  են  ոչմետաղ —> թթվային  օքսիդ —> թթու —> աղ  ծագումնաբանական   կապն  արտահայտող  փոխարկումների  շղթայում  համապատասխան   ռեակցիաների   հավասարումների  ձախ  մասերը` ըստ  իրականացման   հերթականության.

ա)  SO2  +  H2O =H2SO4                                     դ)  H2SO3  +  CaO =CaSO3+H2O

բ)   S + O= SO2                                                ե)  SO2  +  CaO =CaSO3

գ)   S  +  H2O =H2S+SO2

1)  բ, ե, դ                               2)  բ, ա, դ                               3)  գ, դ, ե                        4)  ե, ա, գ

  1. Ջրածին ստանալուհամարմետաղականցինկիհետո՞րթթունենփոխազդեցությանմեջդնում.

1)   խիտ  H2SO4                   2)  նոսր  H2SO4                      3)  խիտ  HNO3              4)  նոսր  HNO3

  1. Հետևյալ նյութերից ` HNO3,  CaO,  CuSO4,  Ca(OH)2,  P2O5  որո՞նքկփոխազդեննատրիումիհիդրօքսիդիհետ` առաջացնելովչեզոքաղեր.  Ճիշտ  պատասխանը`   բոլոր  հնարավոր  ռեակցիաների   գործակիցների  գումարն  է.

1)  20                                 2)  21                            3)  25                               4)  26

  1. Ո՞ր շարքի  բոլոր  նյութերն  են  փոխազդում  կալիումի  հիդրօքսիդի  ջրային  լուծույթի      հետ.                                                                                          1)FeO,CrO3,HClO                                             3)  ZnO, HClO4, MgO

2) KCl, SO2, CO2                                                                                4)  FeCl3, ZnO, Mn2O7

  1. Համապատասխան պայմաններում հետևյալզույգերիցմիքանիսինյութերը

փոխազդումեն. ա)  Zn  և  FeCl2,բ)  Fe  և  ZnCl2գ)  Cu  և  AgNO3, դ)  CuO  և  HNO3,

ե)  CuSO4  և  Fe: Որքա՞նէտեղակալմանռեակցիաներումստացվողբարդնյութերի

հարաբերական  մոլեկուլային  զանգվածների  գումարը.

1)  392                               2)  480                               3)  446                                        4)  264

  1. NaOH, H2SO4,  Al(OH)3,  Cu(OH)2, Ca(OH)2, Fe(OH)3  միացություններից  մի  քանիսը  հնարավոր  է  ստանալհամապատասխան  օքսիդի  և  ջրի  միացումով: Որքա՞ն  է  հնարավոր  ռեակցիաների  հավասարումների  գործակիցների  գումարը.

1)  10                                        2)  25                                     3)  4                                         4)  6

  1. Միացություններում +6  օքսիդացման  աստիճան  ցուցաբերող  քիմիական  տարրի  

       առաջացրած  0,875 գ  զանգվածով  երկհիմն  թթվի  քայքայումից  գոյացել  է 0,812 գ  այդ 

       թթվին  համապատասխանող  օքսիդ: Որքա՞ն է  թթվի  մոլային  զանգվածը (գ/մոլ).

1)  250                                      2)   210                                 3)  162                                      4)  98

  1. Թթվածնի քանի՞  ատոմ  է  պարունակում  1,02 գ  ալյումինի  օքսիդը.

1)  1,806 1021                        2)   0,03                                  3)  0,01                           4)  1,806 1022

  1. 7,8 գ զանգվածով  կալիումը  լուծել  են  48,4 գ  ջրում:  Որքա՞ն  է  նյութի  զանգվածային       բաժինը (%) ստացված  լուծույթում.

1)  20                                    2)    80                                  3)  25                                      4)   65

  1. Որքա՞ն է երկաթի  օքսիդի  հարաբերական  մոլեկուլային  զանգվածը, եթե  դրա 19,68 գ   զանգվածով  նմուշը  մինչև  մետաղ  վերականգնելու  համար  ծախսվել  է  8,2656 լ (ն.պ.) ծավալով  ջրածին.

1)  72                                    2)    160                                   3)  23                                      4)   104

  1. Ծծմբական և  ազոտական  թթուներ  պարունակող 945 գ զանգվածով  ջրային  լուծույթին      ավելցուկով  բարիումի  քլորիդ  ավելացնելիս  անջատվել  է  116,5 գ նստվածք: Նստվածքի  անջատումից  հետո  մնացած  լուծույթը  չեզոքացնելու  համար  ծախսվել  է  100  գ նատրիումի  հիդրօքսիդ:

      ա)  Որքա՞ն  է  ազոտական  թթվի  զանգվածային  բաժինը (%) ելային  լուծույթում:

      բ)   Որքա՞ն  է  ելային  լուծույթում  ծծմբական  թթվի  զանգվածը (գ):

  1. Պարբերական համակարգի  գլխավոր  ենթախմբերի  տարրերից  մեկի  բարձրագույն  օքսիդի  մոլային  զանգվածը 108 գ/մոլ  է, իսկ  այդ  օքսիդում  թթվածնի  զանգվածային  բաժինը  74 % է:

 ա)  Որքա՞ն  է  այդ  տարրի  ջրածնային  միացության  մոլային  զանգվածը (գ/մոլ):

 բ)  Ի՞նչ  զանգվածով (գ) թթու  կառաջանա  այդ  օքսիդի  մեկ  մոլը  ջրում  լուծելիս:

Posted in Քիմիա

Համար մեկ նյութը Երկրագնդում `Ջուր:

Լուծույթներ:  Ծանր  ջուր: Ջրածնի պերօքսիդ: Ջրի ֆիզ. քիմ. և  ֆիզիոլոգիական  հատկությունները:

Ուղղորդող  հարցեր.

  • Որո՞նք  են  ջրի  օրգանոլեպտիկ  հատկությունները, թվարկեք…

Ջրի  օրգանոլեպտիկ  հատկություններն են համը և հոտը։

  • Ո՞րն է համարվում մաքուր խմելու ջուր

Մաքուր ջուրը պետք է լինի թափանցիկ,քաղցրահամ և հոտ չունենեա։

  • Ջրի շրջապտույտը բնության մեջ

Ջրի շրջապտույտը տեղի է ունենում հիմնականում արեգակնային ճառագայթման և Երկրի ձգողության ազդեցությամբ:

  • Ջրի աղտոտման տեսակները որո՞նք են

Ջրի աղտոտում , միջավայրի պայմանների և մարդու առողջության վրա բացասաբար ազդող ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական աղտոտիչների թափանցումը, առաջացումն ու կուտակումը բնական ջրերում։ Սովորաբար այդ ազդակների թափանցումը կապված է մարդու տնտեսական գործունեության և դրա հետևանքների կամ (ավելի հազվադեպ) բնական աղետների հետ։ Աղտոտիչ նյութերը բնական ջրերի մեջ են թափանցում պինդ, հեղուկ, կոլոիդային, էմուլսիային և գազային ձևերով։

  • Ի՞նչ է ծանր ջուրը և որտե՞ղ են այն կիրառում

Այն կիրառում են ատոմային ռեակտորներում, որպես նեյտրոնների դանդաղեցուցիչներ, ինչպես նաև դեյտերիում պարունակող այլ նյութեր ստանալու համար։

  • Ի՞նչ է կոշտ ջուրը և ինչպե՞ս են այն վերացնում
  • Ինչպե՞ս են ստանում թորած ջուրը:

Անհատական-հետազոտական  աշխատանք՝<<Առանց  ջրի  կյանք  չկա…>>