Գործնական աշխատանք. Մոլեկուլների մոդելների հավաքում տարբեր քիմիական կապերով

  • կովալենտային կապ — ոչ մետաղներ

Լինում է բևեռային և ոչ բևեռային
Ոչ բևեռային-միևնույն ոչ մետաղների միջև
Բևեռային տարբեր ոչ մետաղային ատոմների միջև

  • Իոնային կապ — մետաղ, ոչ մետաղ,
    NaCl, CaCl, KI
  • Մետաղական կապ — մետաղ
    Mg, Ag, Au

Առաջադրանք 1

Ոչ բևեռային կովալենտային կապով մոդելների հավաքում

H2

IMG_20191014_194227.jpg

Cl

IMG_20191014_194303.jpg

O2

IMG_20191014_194412

N

IMG_20191014_194442.jpg

Առաջադրանք 2

Բևեռային կովալենտային կապեր

H2O

IMG_20191014_194539.jpg

HCl

IMG_20191014_194623

NH3

IMG_20191014_194651.jpg

CH4

IMG_20191014_194748.jpg

Մետաղական կապ

dav
Advertisements

Իզոտոպներ

Իզոտոպներ  որևէ քիմիական տարրի ատոմների (և միջուկների) տարատեսակներ, որոնց կարգաթիվը նույնն է, իսկ զանգվածային թիվը տարբեր։ Անվանումը պայմանավորված է նրանով, որ ատոմի բոլոր իզոտոպերը Մենդելեևի աղյուսակում զբաղեցնում են նույն տեղը (նույն վանդակը)։ Ատոմի քիմիական հատկությունները կախված են ատոմի էլեկտրոնային թաղանթի կառուցվածքից, որը իր հերթին հիմնականում պայմանավորված է միջուկի Z լիցքով (այսինքն միջուկում պրոտոնների թվով) և գրեթե կախված չէ A զանգվածային թվից (այսինքն պրոտոնների Z և նեյտրոնների N գումարային թիվ)։

Նույն տարրի բոլոր իզոտոպները ունեն միջուկի միևնույն լիցք, տարբերվում են միայն նեյտրոնների թվով։ Սովորաբար իզոտոպը նշանակվում է քիմիական տարրին պատկանող նշանով, ավելացնելով վերին ձախ ցուցիչ, որը համապատասխանում է զանգվածային թվին (օր.12C, 222Rn)։ Կարելի է նաև գրել տարրի անվանումը՝ գծիկով ավելացնելով համապատասխան ատոմային զանգվածի թիվը (օրինակ՝ ածխածին-12, ռադոն-222)։ Որոշ իզոտոպներ ունեն ավանդական դարձած անուններ (օր. դեյտերիում, ակտիոնիում)։

Իոտոպների օրինակ է թթվածնի 168O, 178O, 188O երեք կայուն իզոմերները։

2015 թվականի վերջին տվյալներով հայտնի է բոլոր տարրերի 3211 իզոտոպներ

Նյութի հատկությունները

Այն բոլոր հատկանիշները, որոնք նկարագրում են նյութը կոչվում են հատկություններ

Ֆիզիկական, քիմիական և ֆիզիոլոգիական

Ագրեգատային վիճակ-

Նյութի ֆիզիկական հատկություններն են՝ Ագրեգատային վիճակը, գույնը, հոտը, համը, լուծելությունը ջրում, խտությունը, հալման եռման ջերմաստիճանը, ջերմա- էլեկտրահաղորդակաությունը, պլաստիկություն և մետաղական փայլըա:

Քիմիական հատկություններն են՝ այդ նյութի փոխազդեցությունը և նոր նյութի առաջացումը:

Բոլոր մետաղները պինդ են, բացի սնդիկից: Ունեն մետաղական փայլ, պլաստիկ են և ունեն ջերմաէլեկտրահաղորդություն:

Ֆիզիոլագիական հատկություններն են՝ նյութի ազդեցությունը կենդանի օրգանիզմների վրա

Գործնական աշխատանք`նյութերի ֆիզիկական հատկությունների ուսումնասիրում

Գործնական  աշխատանք `Նյութերի հատկությունների ուսումնասիրում`

Ղեկավարվելով  հետևյալ  սխեմայով  բնութագրեք  հետևյալ  նյութերի` երկաթի,արծաթի,ոսկու, ջրի,կերակրի աղի,պղնձի,կավճի,ալյումինի,պղնձարջասպի , ածխաթթու գազի , շաքարի, էթիլ սպիրտի, քացախաթթվի, ացետոնի  ֆիզիկական հատկությունները  և  ֆիզիոլոգիական  ազդեցությունը  կենդանի   օրգանիզմների  վրա: 

Աղյուսակի սյունակում գրանցե՛ք տեղեկություն նյութի հոտի մասին: Ձեռքի թեթև շարժումով նյութի մակերեսից օդն ուղղեք ձեր կողմը և որոշե՛ք հոտ ունի՞արդյոք նյութ

Նշանններ՝ t-ջերմաստիճան, m-զանգվածը, v-ծավալ, ρ- խտություն

Քիմիա դաս 1

1․ Ֆիզիկական  մարմին  և  նյութ:

Ֆիզիկական մարմինն ունի ծավալ և զանգված։Զանգված(m)7և ծավալ(V)

2․Ի՞նչ է նյութը,պարզ և բարդ նյութերի օրինակներ:

Նյութը, որոշակի ծավալ և զանգված ունեցող, միմյանց հետ փոխազդող փոքրագույն մասնիկների համախումբ է ատոմ, մոլեկուլ, իոն։ Իրեն բնորոշ բաղադրությամբ, կառուցվածքով և հատկություններով օժտված Ներկայումս մարդկությանը հայտնի է մոտավորապես երեսուն միլլիոն նյութ։ Նյութ ըստ բաղադրություն-պարզ և բարդ ։ Պարզ նյութերը մոտավորապես 400 հատ։ Պարզ նյութերը կազմված ռն միատեսակ քիմական տարրի ատոմներից։

3․ Անօրգանական և  օրգանական  նյութերի  օրինակներ:

4․Մաքուր նյութեր,խառնուրդներ(համասեռ և անհամասեռ):

Նյութի բաղադրությունը՝մոլեկուլ,ատոմ , իոն (կառուցվածքը,բաղադրությունը):

Նյութի  հատկությունները՝ ֆիզիկական, քիմիական, ֆիզիոլոգիական:

Քիմիա

  • Ինչու՞ են նավթը համարում «սև ոսկի »

Նավթ հանդիպում է եզակի երկրներում և բավական թանկ արժե։

  • Ինչու՞ է ջրածինը համարվում ապագայի վառելանյութ
  • Ինչու՞ խմելու ջուրը չի կարելի վարակազերծել քլորով

Քլորը վնասակար է մարդու առողջության համար։

  • Ինչու՞ են հողին տալիս պարարտանյութեր

Հողին պարարտանյութեր են տալիս որպեսզի նրա մեջ աճող բանջարեղենները արհեստականորեն գույն ստանան և շշուտ աճեն։ Բացի այդ պարարտացնում են նաև տարբեր միջատների դեմ։

  • Ինչու՞ է անհրաժեշտ քնել մոտավորապես 8 ժամ

Քունը մարդուն էներգիա է տալիս։ Եթե մենք չքնենք կամ քիչ քնենք, կլինենք հոգնած որից կառաջանան բազմաթիվ հիվանդություններ։

  • Ինչու՞ են ամռանը հագնում բաց գույնի հագուստ և այլն:

Բաց գույնը անդրադարձնում է արևի ճառագայթները, նման կերպ մարդիկ իրենց ավելի լավ են զգում։

Քիմիա․ Նախագծային շաբաթ

Առողջ ապրելակերպի սկզբումքները

1․ Էկոլոգիապես մաքուր սնունդ, մաքուր խմելու ջուր, օդ:

2․ Առողջ քուն` 8 ժամ պարդադիր կանոն 10։00 11։00 քնած լինել

3․ Մարմնամարզություն, հիգենա

4․Առաջին երրեք կետերի կատարում, վատ սովորություն ներից ձեռբազատում: (ալկոհոլային տեմաները չշարաշահել, եղունգները չկրծեկ, չծծել, թմրանյութեր չոգտգործել )

5․ Սրեսային իրավիճակներից դուրս գալ կատակով, հումորով:

Քիմիա

Ջուր, անօրգանական միացություն, ջրածնի օքսիդ, քիմիական բանաձևը՝ Н2O։ Ջուրը բնության ամենատարածված նյութն է, բնության մեջ հանդիպում է պինդ, հեղուկ, գազային վիճակներում։ Կազմում է կենդանի օրգանիզմների բաղադրության 2/3 մասը։

Ջրի մոլեկուլն ունի անկյունային կառուցվածք՝ HOH անկյունը կազմում է 104.5°, բևեռային մոլեկուլ է։ OH կապը խիստ բևեռային կապ է, որի հետևանքով ջրի մոլեկուլների միջև առաջանում է ջրածնական կապ։ Ջուրը լավ լուծիչ է՝ բևեռայնության շնորհիվ։ Թթվածնի հիբրիդացումը sp3։

Ջուրը ծածկում է Երկրի մակերևույթի 2/3-ը և կենսականորեն անհրաժեշտ է կյանքի բոլոր ձևերի համար։ Երկիր մոլորակի ջրի 96.5%-ը պատկանում է օվկիանոսներին։ Երկրի ջրի միայն 2.5%-ն է քաղցրահամ, որի 98.8%-ը սառույցներ և գրունտային ջրեր են։ Ամբողջ քաղցրահամ ջրերի 0.3%-ից պակաս մասը գտնվում է գետերում, լճերում և մթնոլորտում, իսկ ավելի քիչ՝ 0,003 % քանակությունը գտնվում է կենդանի օրգանիզմներում։

Քիմիական հատկություններ

1.Ջուրը ամֆոտեր միացություն է, ունի դիսոցման շատ փոքր աստիճան (10−9)H2Օ⇌H++ OH կամ HՕH+HOH⇌H3Օ++ OH

2.Փոխազդում է մետաղների հետ.

  • ակտիվ մետաղներ (նատրիում, կալցիում)՝

2Na+2H2O=2NaOH+H2Ca+2H2O=Ca(OH)2+H2

  • պակաս ակտիվ (ցինկ, երկաթ)՝

Zn+H2O=ZnO+H23Fe+4H2O=Fe3O4+4H2

պասիվ մետաղների հետ ջուրը չի փոխազդում։

3.Փոխազդում է ակտիվ մետաղների օքսիդների հետ.K2O+H2O=2KOHBaO+H2O=Ba(OH)2

4.Փոխազդում է թթվային օքսիդների հետ (բացի SiO2)SO3+H2O=H2SO4P2O5+3H2O=2H3PO4

5.Հաստատուն հոսանքի ազդեցությամբ քայքայվում է.{\displaystyle ~\mathrm {2H_{2}O{\xrightarrow {NaOH^{\circ }}}\ 2H_{2}+O_{2}\uparrow } }

~\mathrm{2H_2O\xrightarrow{NaOH^\circ }\ 2H_2 +O_2\uparrow}

6.Առաջացնում են բյուրեղահիդրատներnH2O+H2SO4=H2SO4 • nH2OCuSO4+5H2O=CuSO4 • 5H2ONa2CO3+10H2O=Na2CO3 • 10H2ONa2SO4+10H2O=Na2SO4 • 10H2O

Այն միացությունները, որոնք ջուր են միացնում, կարող են ծառայել որպես չորացնող նյութեր գազերի համար (P2O5, CaO, BaO խոնավածուծ են)։

7.Ուժեղ տաքացնելիս փոխազդում է ոչմետաղների հետ.C+H2O=CO+H2(ջրագազ)

8.Որոշ աղեր ջրային միջավայրում հիդրոլիզվում են.Na2CO3+2H2O=2NaOH+H2CO3MgS+2H2O=Mg(OH)2+H2S

Շատ պինդ նյութեր ունեն ներքին կարգավորված դասավորություն։ Երբ նրանք վերածվում են հեղուկի, այդ դասավորությունը խախտվում է, և մոլեկուլների միջև հեռավորությունը մեծանում է։ Տաքացնելիս այդ հեռավորությունն ավելի է մեծանում, մինչև, ի վերջո, մոլեկուլներն այնքան են հեռանում, որ նյութը վերածվում է գազի։ Երբ ջուրը սառեցվում է մինչև 4 °C կամ սառը ջուրը տաքացվում է մինչև 4 °C նրա մոլեկուլների փոխադարձ դասավորությունը դառնում է առավել խիտ, այնպես որ նրանք զբաղեցնում են ամենափոքր ծավալը։ Այսինքն՝ այդ ջերմաստիճանում ջուրն ունի ամենամեծ խտությունը։